Türkiye’de Özel Öğrenme Güçlüğü

Eğitim açısından düşündüğümüz zaman, her çocuk birbirinden farklı özellikler göstermektedir ve bu özellikleri onların farklı gereksinimlere sahip olmasına yol açar. Bu gereksinimlerin bazılarının genel eğitim sistemi içinde karşılanma olanağı varken, bazı gereksinimlerin karşılanması özel düzenlemeler gerektirmektedir. Farklı gelişim özellikleri gösteren, ve bu gelişim özelliklerinden en üst düzeyde yararlanılması istenen çocuklar için özel eğitim uygulamaları geliştirilmiştir. Bakıldığında; ülkemizde özel eğitim tarihi uzun bir süreçtir. Fakat nitelikli hale getirilmesi için atılan önemli adımlar son 20 yıl içinde gerçekleşmiştir. Fakat özel öğrenme güçlüğü alanına bakıldığında, araştırma, uygulama açısından hala sıkıntılar yaşanmaktadır.

Özel Öğrenme Güçlüğü Yaşayan Çocuklara Götürülen Hizmet Türleri

Özel öğrenme güçlüğü yaşayan çocuklara verilen hizmetlere bakıldığında, 3 ana başlıkta toplayabiliriz. Bunlar; kaynaştırma programı, rehabilitasyon merkezlerinde verilen bireysel eğitim ve özel okullardır.

Özel eğitimin ilk yıllarında ayrı okullarda eğitim verilirken, zaman geçtikçe engelli bireylerin normal gelişim gösteren akranları ile aynı ortamlarda eğitim görmelerinin bir avantaj sağlayacağı düşünülmüş, bu da kaynaştırma programını ortaya çıkarmıştır. Kaynaştırma programları, özel gereksinimli çocuklar için en az kısıtlayıcı ortamlardır. Kaynaştırma programını tanımlayacak olursak, genel eğitim sistemi içerisinde düzenlemeler yapılarak özel gereksinimli çocukları bu sisteme dahil etmektir diyebiliriz.

Özel öğrenme güçlüğü yaşayan çocukların da kaynaştırma programlarından en üst düzeyde yararlanması gereken çocuklar olduğu kuşkusuzdur. Fakat MEB bünyesindeki sınıf öğretmenlerinin kaynaştırma eğitimi konusundaki yetersizlikleri, BEP hazırlama ve uygulama konusundaki eksiklikleri ve yapılan düzenlemelerin yetersizlikleri kaynaştırma uygulamalarının önündeki en büyük engellerdir.

Özel öğrenme güçlüğü tanısı alan öğrenciler için çıkarılan düzenlemede rehabilitasyon merkezlerinde uygulanmak üzere 750 saat ‘’Özel Öğrenme Güçlüğü Destek Programı’’ geliştirilmiştir, fakat uygulamalar hakkında detaylı bilgi bulunmamaktadır. Özel okullar bünyesinde yapılan çalışmalara bakıldığında ise zaman darlığı yaşanıldığı gözlemlenmiştir.

Uzman/Öğretmen Yetiştirilmesi

Üniversiteler bünyesinde verilen eğitimler genellikle eğitim fakültelerindeki Psikolojik Danışmanlık ve Rehberlik, Özel Eğitim Öğretmenliği ve Sınıf Öğretmenliği bölümlerinde verilen dersler aracılığı ile olmakta, bu dersler de genellikle 3 kredilik dersler şeklinde gerçekleşmektedir. Bu, özel öğrenme güçlüğü olan çocuklar için oldukça yetersizdir. Bu eksikliği bir nebze de olsa hafifletmek için PDR bölümlerinde Öğrenme Güçlükleri dersi verilmektedir.

Üniversiteler dışında hizmet içi eğitimler yoluyla da bilgilendirme ve eğitimci yetiştirme amaçlanmaktadır. Sivil toplum örgütleri açısından bakıldığında özel öğrenme güçlüğü alanlarında dernekler kurulmuştur.

Özel Öğrenme Güçlüğü İle İlgili Projeler/Araştırmalar

İnternet üzerinden araştırıldığında bu alanda yapılmış 12 proje saptanmıştır. Projelerde farklı dönemlerdeki özel öğrenme güçlüğüne sahip olan çocukların ele alınması dikkat çeken noktadır. En çok proje Kocaeli ilinde yapılmıştır. Proje sahiplerine ulaşılamadığından proje sonuçları hakkında bilgi edinilememiştir.

Öneriler

Özel öğrenme güçlüğü alanında uzmanlar yetiştirilmesi

– Özel öğrenme güçlüğü alanıyla ilgili derslerin sayı ve kredilerinin artırılması

– Öğretmen yetiştirme politikalarının gözden geçirilmesi

– Sınıf öğretmenliği ve okul öncesi öğretmenliği alanında okuyan öğrencilere bu alanla ilgili daha nitelikli bilgilerin verilmesi

– Öğrenme güçlüğü ve zihin engellilik kavramlarımın arasındaki farkın daha iyi kavratılması ve bu kavramların birbirleriyle karışmasının önlenmesi

gibi öneriler sunulmaktadır.


Yasin TÜRKDAY

Özel Eğitim Öğretmeni

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.